GEHEIMTAAL OP VLISSINGEN REDE

Centrale Vlissingen

Inkomende Framnas aan de W5 met een “B2A”,

Centrale Vlissingen

Afvarende Dutch Engineer aan de 8 met een “N1O”.

Dit zijn slechts twee voorbeelden van vele mogelijkheden van het tussen aanhalingstekens staande loodssein. Mede gezien de vele vragen die door leden aan mij gesteld worden over het loodssein is het verzoek van de voorzitter aan mij om een artikel te schrijven in het clubblad over dit onderwerp wellicht op z’n plaats.

Al is dit onderwerp op zich nogal droge kost en leest het dus niet als een spannend reisverslag, in de praktijk kan enig inzicht in deze geheimtaal je behoeden voor een nat pak als een medevaarweggebruiker een andere manoeuvre maakt dan je verwacht.

Die eerder genoemde geheimtaal heet dus in het vakjargon “LOODSSEIN”. Dit sein refereert aan het volgende traject van een schip. Dit traject kan zijn een “ZEETRAJECT” of een “RIVIERTRAJECT”. Het zeetraject grofweg west van Vlissingen, het riviertraject oost van Vlissingen.

Het loodssein bestaat uit drie posities. Op de eerste positie staat òf een “B” òf een “N”. Deze letters zijn de beginletters van òf een Belgische - òf een Nederlandse loods. Of dit nu zee – of rivier – of kanaalloodsen zijn is in dit kader niet van belang. Over de keuze tussen Belgische -en Nederlandse loodsen  zal ik het nu ook niet hebben want daar kan een aparte verhandeling over geschreven worden. Terug naar het loodssein, op de tweede positie staat een cijfer. Dit cijfer kan bestaan uit de getallen 1 t/m 8 waarbij de cijfer 1 t/m 6 refereren aan de lengte van het schip en de 7 of 8 aan het wel of niet loodswisselen.  

1. lengte tot 100    meter

2. van 100 tot 125 meter

3. van 125 tot 150 meter

4. van 150 tot 175 meter

5. van 175 tot 210 meter

6. groter dan 210   meter

7. zonder loods voor het vervolg traject, dus wel loods afhalen door redeboot

8. doorvaren zonder loodswisselen, dus loods blijft aan boord

De derde positie heeft betrekking op de bestemming. Voor inkomende schepen zijn dit de havens, afmeersteigers of ankerplaatsen op de rivier.

Z. Zeebrugge

V. Vlissingen

T. Terneuzen

G. Gent

H. Hansweert

A. Antwerpen

E. Everingen

W. West

O. Oostgat
R. Rede Vlissingen om te ankeren

Voor uitvarende schepen heeft deze letter betrekking op de richting die het schip na Vlissingen rede opgaat naar zee. De “W” staat voor WIELINGEN en de “O”staat voor OOSTGAT.  In de volksmond respectievelijk “WEST UIT” en “NOORD UIT”. Als het hierbij bleef zou de uitvaart voorspelbaar zijn , maar er is een uitzondering, n.l. het begrip “WESTROND”. Deze routedeviatie is meestal van toepassing voor schepen met grote diepgangen en risicovolle ladingen. Als een afvarend schip zich dus meldt met een “N5O WESTROND” dan betekent dit in de praktijk dat het schip via de Wielingen naar de Steenbankloodsboot vaart. Normaal gesproken zou dat schip via het Oostgat naar de Steenbankloodsboot varen. Meer gedetailleerd als volgend verklaart:

N. Nederlandse loods

5.  Lengte schip tussen de 175 en 210 meter

O. via het Oostgat naar de Steenbankloodsboot

WESTROND dus niet via de Sardijngeul en Oostgat maar via de Wielingen, Scheur, meestal via de Scheur 4, Noordoost Akkaert, Westpit, Rabsbank richting Steenbankloodsboot.

Oplettendheid is dus geboden. In eerste instantie ziet het ernaar uit dat bovenvernoemd schip ”NOORD UIT”gaat (OOSTGAT) maar door de toevoeging “WESTROND”gaat het schip “WEST UIT” (WIELINGEN).

Tevens is waakzaamheid  op z’n plaats bij de code “R”. Zoals in de tabel te zien is betekent deze code ankeren Vlissingen rede. Dit is een vrij algemene aanduiding want dit ankeren kan plaatsvinden in de ankergebieden Vlissingen rede, Wielingen zuid en Wielingen noord.

Wellicht ten overvloede wil ik jullie er op wijzen dat de schepen op Vlissingen rede soms onvoorspelbare manoeuvres kunnen maken om voldoende lij te verkrijgen voor de redeboten, of om op te draaien om tegenstrooms te  wachten op b.v. de loods. Daarbij kunnen koerswijzigingen voorkomen van 180 graden. Een nog veel extremere manoeuvre is mogelijk wanneer een afvarend schip bestemd is voor het Oostgat om wat voor reden dan ook teveel westelijk van de Koopmanshaven is terecht gekomen. Over de eb is het dan niet meer mogelijk “Het Gat “ ( ingang Sardijngeul ) te maken. Het schip zal dan rondkomen, een stukje opvaren en vervolgens weer rondgaan om nu afvarend wel de Sardijngeul in te kunnen stomen. Ik hoop dat dit schrijven duidelijkheid heeft verschaft in de beroepstaal zoals die op Vlissingen rede gebezigd wordt. Niet enkel dient dit de veiligheid van de watersporters en opvarenden van andere schepen, maar ook van de bewoners aan de boorden van de Westerschelde en niet te vergeten het milieu. Een uitwijkreflex  van een koopvaardijschip kan gezien de kleine onderlinge passeerafstanden grote gevolgen veroorzaken ( Denk aan de wet van Murphy ). De pleziervaart zal zich in de toekomst in toenemende mate gaan mengen met beroepsvaarders die steeds groter worden en waarvan de diepgang steeds meer wordt. De Westerschelde wordt niet voor niets uitgediept. Dit betekent wel dat deze schepen steeds meer geulgebonden zullen zijn en dat hun padbreedte ( De ruimte die ze met name nodig hebben  bij het bochten ) zal toenemen. Uitwijken is er niet meer bij. Over dode hoeken zal ik het niet meer hebben daar is al genoeg geschreven in diverse watersportbladen. Wil de recreatievaart niet de dupe worden van de regelzucht van de overheid  - Met overigens de beste bedoelingen voor de burger - dan zal diezelfde recreatievaart geen aanleiding moeten geven tot die regelgeving.

Een persoonlijke noot van mij is dat ik van mening ben dat die pleziervaarders die een ligplaats hebben in een van de jachthavens aan de Westerschelde de klappen van de zweep wel kennen. Een grotere bron van zorg zijn de recreanten die niet bekend zijn met het reilen en zeilen op deze prachtige rivier. Indien een verkeerssituatie niet duidelijk is vraag het dan altijd aan de desbetreffende verkeerscentrale. Twijfel kan veel ellende en ergernis veroorzaken. Bij deze melding ook de eigen scheepsnaam en positie geven. Geen geografische positie, dat is van toepassing op het ruime sop maar op de Westerschelde is een positie t.o.v. een markering op het land of een boei sneller door de verkeersleider vast te stellen.

In onze watersportvereniging zijn meer leden die op enigerlei wijze werkzaam zijn in de maritieme sfeer. Wellicht dat zij  een en ander anders beleven. Natuurlijk stel ik mij open voor deze inzichten indien zij een bijdrage leveren tot beter begrip tussen alle gebruikers van dit water.

Mijn emailadres staat onderaan dit artikel.

Indien andere watersportverenigingen dit artikel over willen nemen dan heb ik daar geen bezwaar tegen. Hoe meer watersporters op de hoogte zijn hoe beter.

Enfin, ik hoop jullie hiermee een plezier gedaan te hebben en tot ziens.

John Dooms, clublid en regioverkeersleider Scheepvaartdienst Westerschelde,

Email : doomsj@zeelandnet.nl